اختلالات رنگ مو شامل مجموعهای گسترده از شرایط ارثی و اکتسابی است که میتوانند بهصورت کلی یا موضعی، موهای سر، مژه، ابرو و/یا بدن را تحت تأثیر قرار دهند.
آلبینیسم چشمی-پوستی (Oculocutaneous Albinism - OCA)
آلبینیسم چشمی-پوستی نوعی ارثی از تغییر رنگ مو است که موها را بهصورت جهانی تحت تأثیر قرار میدهد. در نوع ۱ این اختلال، که فعالیت تیروزیناز (tyrosinase) وجود ندارد، موها بهطور گستردهای سفید هستند. در نوع ۲، رقیقشدگی رنگدانه به موهای زرد منجر میشود و در نوع ۳ (آلبینیسم سرخ)، موها نارنجی یا قرمز هستند. سندرمهای ارثی موهای خاکستری یا نقرهای شامل سندرم چدیاک-هیگاشی (Chediak-Higashi syndrome)، سندرم گریسلی (Griscelli syndrome)، و سندرم هیپوپیگمنتاسیون چشمی-مغزی، نوع کراس (Cross type) میباشند. سفید شدن زودرس مو نیز در سندرمهای پیری زودرس ارثی مانند پروجریا (progeria) و سندرم ورنر (Werner syndrome) دیده میشود.
اختلالات اکتسابی رنگ مو
اختلالات اکتسابی رنگ مو شامل تغییرات مرتبط با دارو یا محیط است. مهارکنندههای تیروزین کیناز (tyrosine kinase inhibitors) مانند ایماتینیب (imatinib)، داساتینیب (dasatinib)، سونیتینیب (sunitinib)، ایپیلیموماب (ipilimumab)، و داروهای ضد مالاریا ممکن است منجر به سفید شدن یا خاکستری شدن مو شوند. پدیده رنگپذیری مجدد موهای خاکستری با تعدادی از داروها مانند درمان ضد PD-1 (مانند نیوولوماب (nivolumab) و پمبرولیزوماب (pembrolizumab))، تالیدومید (thalidomide)، لنالیدومید (lenalidomide)، آدالیموماب (adalimumab)، اسیتریتین (acitretin)، اتریتینات (etretinate)، پردنیزون (prednisone)، سیکلوسپورین (cyclosporine)، پسورالن (psoralen)، اینترفرون آلفا (interferon alpha)، تاموکسیفن (tamoxifen)، لوودوپا (levodopa)، کاپتوپریل (captopril)، و برخی ویتامینها (پانتوتنات کلسیم، اسید پارا آمینوبنزوئیک، ویتامین B کمپلکس) گزارش شده است. برای عوامل ضد PD-1، رنگپذیری مجدد ممکن است بهعنوان یک نشانگر مثبت پاسخ تومور در نظر گرفته شود. تغییرات ملایم در رنگپذیری، از تیره به خاکستری یا خاکستری به تیره، ممکن است با شیمیدرمانیهای سیتوتوکسیک مشاهده شود.
کلروتریچوزیس (Chlorotrichosis)
توسعه رنگ موی سبز، معروف به کلروتریچوزیس، ممکن است با قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور خورشید یا آب کلردار رخ دهد. این امر بهخصوص در افرادی با رنگ موی پایه روشنتر و در موهایی که بهطور شیمیایی سفید شدهاند، شایع است. در مورد تماس با آب کلردار، کلروتریچوزیس به دلیل رسوب مس نامحلول از لولهکشی مسی در نظر گرفته میشود.
زانتوتریشیا (Xanthotrichia)
توسعه رنگ موی زرد، معروف به زانتوتریشیا، در ارتباط با کمبود ویتامین B12، کمبود اسیدهای چرب ضروری، کمبود پروتئین، استفاده از تنباکو، استفاده از شامپو قیر، سلنیوم سولفید، و باسیتراسین روی مشاهده شده است. پاتوژنز بهخوبی تعریف نشده است اما بهطور عمده به رسوب رنگدانهها توسط مواد شیمیایی خارجی، قیرها و محصولات جانبی تنباکو در موارد اکتسابی نسبت داده میشود.
پولیوسیس (Poliosis)
عدم وجود موضعی رنگ مو بهعنوان پولیوسیس شناخته میشود. این اصطلاح بهطور خاص به یک یا چند لکه موضعی از موهای سفید اشاره دارد که به دلیل کاهش یا عدم وجود ملانین ایجاد میشود. پولیوسیس ممکن است ارثی یا اکتسابی باشد. اگر ارثی باشد، ممکن است بهصورت منفرد یا همراه با یک سندرم ژنتیکی مانند سندرم واردنبرگ (Waardenburg syndrome)، پیبالدیسم (piebaldism)، یا اسکلروز توبرکولوز (tuberous sclerosis) باشد. در این زمینه، مهاجرت غیرطبیعی ملانوسیتها از تاج عصبی مسئول است. اگر اکتسابی باشد، پولیوسیس ممکن است بهعنوان نتیجه تخریب خودایمنی ملانوسیتها باشد. نمونهها شامل ویتیلیگو (vitiligo)، رشد مجدد مو در آلوپسی آرهآتا (alopecia areata)، و یک نووس یا ملانوما در حال پسرفت است.
در برخی شرایط سیستمیک مانند سارکوئیدوز (sarcoidosis) و سندرم تیتز (Tietz syndrome)، پولیوسیس ممکن است مژهها، ابروها یا موهای بدن را نیز تحت تأثیر قرار دهد. پولیوسیس اکتسابی مژه در تعدادی از شرایط چشمی، از جمله بلفاریت (blepharitis) و زونا (herpes zoster) گزارش شده است. این ممکن است با تجویز موضعی آنالوگهای پروستاگلاندین F2 مانند لاتانوپروست (latanoprost) نیز تحریک شود. پاتوژنز پولیوسیس مژه بهخوبی تعریف نشده است اما تصور میشود که به واکنشهای ایمنی مربوط باشد که بر تمایز ملانوسیتها در فولیکولهای موی غنی از ملانین تأثیر میگذارد.
رنگپذیری مجدد موضعی مو
رنگپذیری مجدد موضعی مو پدیدهای نادرتر است. عفونت زونا با توسعه رنگپذیری مجدد دائمی موهای سر در برخی موارد همراه بوده است. لنتیگو مالینا (lentigo maligna) و ملانوما با