دلایل / مکانیزم معمول آسیب:
شکستگیهای مالئول داخلی (medial malleolus) نوعی شکستگی مچ پا هستند که معمولاً بر اثر پیچ خوردگی همراه با چرخش خارجی و انحراف به بیرون اجباری مفصل مچ پا ایجاد میشوند.
شرح کلاسیک و نحوه بروز:
بیماران معمولاً با درد شدید و تورم در ناحیه مچ پا و مشکل در راه رفتن مراجعه میکنند. یادآوری دقیق حرکت پا در هنگام آسیب (چرخش به بیرون، چرخش به داخل، چرخش خارجی، چرخش داخلی) اغلب با الگوی آسیب دیده شده در تصاویر یا در اتاق عمل به خوبی همخوانی ندارد. بنابراین، تمرکز اولیه باید به شرح زیر باشد:
- گرفتن تاریخچه اولیه (مثلاً آیا آسیب در اثر سقوط از ارتفاع، فعالیت ورزشی یا تصادف خودرو رخ داده است).
- انجام معاینه فیزیکی کامل، شامل ارزیابی نقصهای عصبی-عروقی، تغییر شکل، یا آسیب به بافت نرم.
- در صورت لزوم، جااندازی شکستگی (خصوصاً اگر نقص عصبی-عروقی وجود داشته باشد). برای اطلاعات بیشتر درباره جااندازی، به شکستگی مچ پا مراجعه کنید.
- ارزیابی عکسهای رادیوگرافی برای بررسی پایداری.
در اکثر موارد، بیماران بلافاصله پس از آسیب مراجعه میکنند. بیماران معمولاً با کبودی و تورم اطراف مچ پا (بهویژه در سمت داخلی، اما ممکن است گستردهتر باشد) و محدودیت حرکت مچ پا مراجعه میکنند. باید معاینه دقیقی از مچ پا برای یافتن تغییر شکلهای آشکار در اطراف مچ پا یا استخوان نازکنی، زخمهای باز، یا آسیب به بافت نرم انجام شود.
شیوع:
- سن / جنسیت – توزیع دوگانه، با بیشترین شیوع در مردان جوان و فعال (۱۵-۲۴ سال) و زنان مسنتر (۷۵-۸۴ سال).
عوامل خطر:
عوامل خطر برای شکستگی مالئول داخلی شامل چاقی، سیگار کشیدن، سن پایینتر، جنس مذکر و مصرف الکل است. شکستگیهای مچ پا بهطور کلاسیک شکستگیهای ناشی از پوکی استخوان نیستند (یعنی تراکم استخوان لزوماً محافظتکننده نیست).
پاتوفیزیولوژی:
شکستگیهای مالئول داخلی عموماً بر اثر پیچ خوردگی مچ پا با نیروی بیرونی که باعث انحراف به بیرون اجباری و چرخش خارجی مفصل مچ پا میشود، رخ میدهند. توزیع مکان شکستگی به صورت زیر است: شکستگی مالئول منفرد (۷۰٪)، بیمالئولار (۲۰٪)، و تریمالئولار (۷٪). شکستگیها ممکن است با آسیبهای سندسموزی، پارگی تاندون پرونئال، شکستگیهای باز یا آسیبهای کندرال همراه باشند و نیاز به ارزیابی دقیق لیگامانها و بافت نرم دارند.
سیستم درجهبندی / طبقهبندی:
سیستمهای طبقهبندی مختلفی برای توصیف شکستگیهای مالئول داخلی وجود دارد که ماهیت شکستگی و درجه درگیری لیگامانی و استخوانی اضافی را نشان میدهند. سیستمهای طبقهبندی به شرح زیر هستند:
طبقهبندی لاوگه-هانسن (Lauge-Hansen) (توصیف کننده نیروی اعمالی):
- سوپیناسیون-ادداکشن (Supination-Adduction, SAD)
شکستگی عمودی مالئول داخلی و فشردگی ناحیه قدامی-داخلی استخوان درشتنی؛ اغلب با پیچخوردگی تالوفیبولار یا آولسیون فیبولای دیستال همراه است.
- سوپیناسیون-چرخش خارجی (Supination-External Rotation, SER)
شکستگی عرضی مالئول داخلی و اختلال در لیگامان دلتوئید؛ اغلب با شکستگی عرضی یا مارپیچی فیبولای جانبی کوتاه، آسیب به لیگامان تیبوفیبولار قدامی یا خلفی و آسیب به مالئول خلفی (بخشی از استخوان درشتنی) همراه است.
- پروناسیون-ابداکشن (Pronation-Abduction, PAB)
شکستگی عرضی مالئول داخلی و اختلال در لیگامان دلتوئید؛ اغلب با پیچخوردگی لیگامان تیبوفیبولار قدامی و شکستگی عرضی خردشده فیبولا در بالای سطح سندسموز همراه است.
- پروناسیون-چرخش خارجی (Pronation-External Rotation, PER)
شکستگی عرضی مالئول داخلی و اختلال در لیگامان دلتوئید؛ اغلب با آسیب به لیگامان تیبوفیبولار قدامی، شکستگی عرضی یا مارپیچی فیبولای جانبی کوتاه، و آسیب به لیگامان تیبوفیبولار خلفی یا مالئول خلفی همراه است.
آناتومیک:
- شکستگی مالئول داخلی منفرد
- شکستگی معادل بیمالئولار
- شکستگی بیمالئولار
- شکستگی تریمالئولار