فیتوفوتودرماتیت (Phytophotodermatitis) یک واکنش پوستی فتوتوکسیک است که به علت تعامل فوروکومارینها (furocoumarins) موجود در برخی گیاهان رایج با پرتو فرابنفش خورشید (UVA) ایجاد میشود. این مشکل پوستی در مسافران به مناطق گرمسیری شایع است. تقریباً ۲۴ ساعت پس از تماس با گیاه و در معرض نور خورشید قرار گرفتن، اریتم سوزانندهای (burning erythema) ظاهر میشود. لیمو، دیگر میوههای مرکبات، کرفس، انجیر، علفهای مرتعی، برخی علفهای هرز و روغن برگاموت (bergamot) از جمله عوامل شایع هستند. تماس با شیره گیاه جعفری وحشی (Pastinaca sativa؛ "جعفری سمی") که در سراسر ایالات متحده رایج است، میتواند موجب فیتوفوتودرماتیت شدید شود. این گیاه در زمان گلدهی شبیه به گیاه توری ملکه آن (Queen Anne's lace) یا شوید (dill) است و تا ارتفاع حدود ۱۲۰ سانتیمتر رشد میکند. سناریوهای رایج شامل فشردن لیمو در فضای باز، باغبانی و کارهای کشاورزی و پیادهروی یا دوچرخهسواری در مناطق دارای این گیاهان است.
هیچگونه تمایل خاصی به سن، قومیت یا جنسیت وجود ندارد، اگرچه فیتوفوتودرماتیت ممکن است در انواع پوست روشنتر بیشتر قابل مشاهده باشد. بارتندرها و افرادی که با میوههای مرکبات سروکار دارند در معرض خطر بیشتری هستند. این وضعیت خوشخیم و محدود به خود است و درمان آن حمایتی است.
اصطلاح "درماتیت برلوک" (Berloque dermatitis) به فیتوفوتودرماتیت ناشی از روغن طبیعی برگاموت در عطرها اشاره دارد. این جوش پوستی معمولاً بر روی صورت و گردن زنانی که از عطرهای اسپریشده استفاده میکنند، دیده میشود. با معرفی روغن مصنوعی برگاموت، این حالت نادر شده است.
موضوع مرتبط: درماتیت گیاه هوجوید (Hogweed dermatitis)
